Winkelmandje (0)

Je hebt gratis verzending!

Geen resultaten
Wat moet je weten over Pap-uitslag?
4 min. lezen

Wat moet je weten over Pap-uitslag?

Wat moet je weten over Pap-uitslag?

november 26 | Cycle Care
In samenwerking met
Dorenda van Dijken

Deel :

Het laten maken van een uitstrijkje hoort vast niet bij je favoriete bezigheden. Al is het omdat je vagina tijdens het onderzoek wordt voorzien van een eendenbek - een spreider die door de gynaecoloog wordt gebruikt om in de vagina de baarmoedermond te kunnen bekijken. Daarbij zijn de meeste vrouwen ook bang voor de uitslag. Logisch, want een afwijkende uitslag kan best even schrikken zijn. Maar wanneer is er sprake van een afwijkende uitslag?

De cellen in onze baarmoedermond en -hals delen zich – net als onze huid - voortdurend. Vindt er een ontregeling plaats in de celdeling, zoals een ontsteking of infectie, dan kan er een afwijking ontstaan. Deze afwijking wordt ook wel dysplasie genoemd. Doorgaans ruimt ons lichaam deze afwijkende cellen zelf op, maar wanneer dit niet het geval is wordt er van een voorstadium van baarmoederhalskanker (cervixcarcinoom) gesproken. Blijft de dysplasie toenemen dan kan er baarmoederhalskanker ontstaan. Dit is niet meteen reden tot paniek. Het proces van voorstadium tot daadwerkelijk baarmoederhalskanker kan wel tien tot vijftien jaar duren.

Humaan Papilloma Virus

De ontregeling van de celdeling wordt in de meeste gevallen 98% veroorzaakt door het Humaan Papilloma Virus, in de volksmond HPV. Het virus wordt door middel van seks - zowel penetratie als orale seks - verspreid en geeft doorgaans geen klachten. Van alle seksueel actieve vrouwen in Nederland is 90% besmet met dit virus. In sommige gevallen lukt het het lichaam niet om het virus op te ruimen. Bijvoorbeeld vrouwen die roken. Omdat roken hun weerstand kan verlagen, zullen ze het virus niet opruimen. Zij zijn dan drager. Vrouwen die het virus dragen lopen dan een groter risico op het Humaan Papilloma Virus dat uiteindelijk voor een voorstadium van baarmoederhalskanker kan zorgen. Wanneer je drager bent is het belangrijk om regelmatig uitstrijkjes te laten maken.

Liever geen HPV oplopen? Het gebruik van een condoom, zorgt voor 70% minder kans op een besmetting. Dat geldt ook voor orale seks, er liggen niet voor niks condooms met smaakjes in de schappen.

Vaccinatie

Ben je gevaccineerd tegen HPV? Dan loop je zeker een verminderde kans op het pap virus, maar de kans is niet uitgesloten. HPV bestaat namelijk uit meer dan 100 soorten, waarvan 12 kanker kunnen veroorzaken. Met een inenting worden er twee varianten gedekt, die samen verantwoordelijk zijn voor 70% van alle baarmoederhalskanker gevallen. Ben je gevaccineerd tegen HPV? Dan ben je ingeënt tegen HPV 16 en 18 - de grote boosdoeners. Wel zijn er nog 13 andere soorten die veel minder agressief en schadelijk zijn. Maar er is een nieuw vaccin op de markt die je tegen de negen meest agressieve vormen beschermt.

Kanttekening: Wanneer je positief wordt getest op Pap wordt er niet bij de uitslag vermeld om welke vorm van HPV het gaat.

Symptomen

Iedereen kan last hebben van dysplasie, maar vanaf je dertigste neemt de kans op een afwijkende uitslag toe. Wanneer je rondloopt met een vorm van het HPV kan je last hebben van bepaalde symptomen, maar dat hoeft niet. Daarbij hebben niet alle vrouwen met een afwijkend uitstrijkje het HPV-virus in hun bloed. Er zijn ook andere afwijkingen van het uitstrijkje die niet HPV gerelateerd zijn. Zo kan een irritatie van de baarmoedermond of een schimmelinfectie ook een afwijkende uitslag geven. De meest voorkomende symptomen zijn:

  • Contactbloedingen, dat zijn bloedingen (kort) na of tijdens de seks.

  • Intermenstruele bloedingen, bloedingen tussen twee menstruaties in

  • Overmatige afscheiding, grotere hoeveelheid en dikkere substantie van de afscheiding.

  • Bloedingen na de overgang, bloedingen die optreden na een jaar niet te hebben gemenstrueerd. Let wel: dit symptoom past enkel bij baarmoederkanker.

Uitstrijkje

Als je tussen de dertig en de zestig jaar bent, krijg je meestal iedere vijf jaar een oproep van het bevolkingsonderzoek om een uitstrijkje te laten maken bij de huisarts. Ook wordt er getest op de aanwezigheid van het HPV. Afhankelijk van de uitslag - positief of negatief - wordt er bepaald wanneer het volgende uitstrijkje gemaakt moet worden.

'75% van de vrouwen tussen haar dertigste en zestigste te maken met een uitslag die wijst op afwijkende cellen'

Wanneer je in de stoel bij de huisarts ligt voor het maken van een uitstrijkje, wordt er met een borsteltje cellen afgeschraapt van je baarmoedermond. Dit duurt ongeveer twee minuten. Vervolgens worden deze naar het laboratorium opgestuurd voor verder onderzoek. Wanneer de huisarts afwijkende cellen vindt in je baarmoedermond word je doorverwezen naar de gynaecoloog. De gynaecoloog voert dan een colposcopie uit – een onderzoek waarbij je door middel van een vergrootglas naar je baarmoedermond gekeken wordt. Ook brengt de gynaecoloog één of meerdere kleurstoffen aan op de baarmoedermond om onderscheid te kunnen maken tussen normale en afwijkende cellen. Soms wordt er een klein stukje weefsel (biopt) voor verder onderzoek afgenomen. Gelukkig is de uitslag in de meeste gevallen dik in orde. We raden je aan om eens in de vijf jaar een uitstrijkje te maken, want 75% van de vrouwen tussen haar dertigste en zestigste heeft in die periode wel eens te maken met een uitslag die wijst op afwijkende cellen.

Uitslag en behandeling

De uitslagen van Pap - afkomstig van George Papanicolauo, een Griekse arts die de indeling van de uitslagen van uitstrijkjes maakte - worden uitgedrukt in cijfers van één tot en met vijf. In de beschrijving van de uitslag van het uitstrijkje staat de zogenaamde KOPAC score. Die geeft uitgebreidere en betere informatie dan de Pap classificatie. Dat is dan ook de reden dat artsen naast de Pap uitslag ook werken met de KOPAC score.

Pap 0: Het uitstrijkje is niet goed te beoordelen, er was mogelijk teveel bloed. Het uitstrijkje moet in dit geval opnieuw worden uitgevoerd.

Pap 1: Het uitstrijkje is goed. De cellen zijn normaal en je mag over vijf jaar terugkomen voor een check.

Pap 2: Een klein gedeelte van de cellen in de baarmoedermond is anders dan normaal. In de meeste gevallen ruimt het lichaam deze cellen uit zichzelf op. De gynaecoloog adviseert je om na een halfjaar terug te komen op controle.

Pap 3a: Er is sprake van licht of matige afwijkende cellen. Het advies is om – afhankelijk van de hoeveelheid licht afwijkende cellen - na een half jaar terug te komen op controle of om verder onderzoek uit te voeren door middel van colposcopie. Blijken de cellen onrustiger, dan kan er gekozen worden een biopt van het weefsel te nemen en wordt het weefsel verder onderzocht. Hier voel je weinig of niks van. Afhankelijk van de uitslag wordt bepaald of er verder onderzoek plaats moet vinden.

Pap 3b: Er zijn meer afwijkende cellen dan bij pap 3a. De gynaecoloog voert een colposcopie uit en kan na het maken van een biopt kiezen voor een lisexcisie – een poliklinische behandeling waarbij een oppervlakkig stukje weefsel (2 tot 3 millimeter van de in totaal 4 centimeter lange baarmoederhals) wordt weggeschraapt. Het weefsel wordt opgestuurd naar de kweek voor microscopisch onderzoek en na een of twee weken wordt de uitslag - en de mogelijke vervolgstappen - met je besproken.

Pap 4: De afwijking van de cellen is nog sterker dan bij 3b. In 90% van de gevallen wordt er een lisexcisie uitgevoerd.

Pap 5: Er zijn sterk afwijkende cellen gevonden. Verder onderzoek is noodzakelijk, want de kans op baarmoederhalskanker is nu aanwezig. Er wordt een biopt uitgevoerd.

Het percentage dat daadwerkelijk sterft aan baarmoederhalskanker is laag. Dankzij het regelmatig maken van uitstrijkjes ben je er (bijna) altijd op tijd bij. Daardoor sterven er per 100.000 vrouwen ongeveer drie vrouwen aan baarmoederhalskanker. Omgerekend is dat 0,003 procent.

Baarmoederhalskanker komt het meest voor bij vrouwen die niet meedoen aan het bevolkingsonderzoek en zich dus niet regelmatig en-/of op tijd laten controleren. Dus haal je schouders op voor die eendenbek en breng dat bezoekje aan de huisarts.

Wat moet je weten over Pap-uitslag?
Reacties (0)