Winkelmandje

Jouw winkelmandje is leeg!

@nordstrom

Kom je aan van de pil of andere hormonale anticonceptiemiddelen?

3 min. lezen
Joanne Wienen

Approved by

Fransje van der Waals - Huisarts
Het is een vraag die nog regelmatig gesteld wordt: kom je nou wel of niet aan van de pil en andere hormonale anticonceptiemiddelen? Wij doken in het onderwerp, zodat jij voor eens en voor altijd een duidelijk antwoord hebt op die vraag.
@nordstrom

Het was zo ongeveer mijn allergrootste angst toen ik als veertienjarige puber aan de pil ging: zou ik door het gebruik van de Diane-35 aankomen? Ik struinde online fora af naar antwoorden en stuitte uiteraard vooral op horrorverhalen over kilo's die eraan vlogen en er vervolgens ook nooit meer af gingen. 'Hoe zit dat nou precies,' vroeg ik aan mijn huisarts, die me vervolgens uitlegde dat er in de pil hormonen zitten die ervoor zorgen dat je vocht vasthoudt en bovendien je eetlust kunnen aanwakkeren. Echt aantrekkelijk klonk het niet, maar goed… ik wilde ook weleens van die ellendige jeugdpuistjes af. Niet veel later haalde ik braaf mijn eerste pilstrip op bij de apotheek, terwijl ik me heilig voornam om 'gewoon niet toe te geven aan die eetlust' (hallo #dietculture).

Inmiddels zijn we vijftien jaar verder. De Diane-35 pil wordt vanwege een verhoogd risico op trombose vrijwel nooit meer voorgeschreven. Zelf stapte ik ook al vrij snel over op andere anticonceptiemiddelen: Eerst naar de Microgynon 30 en uiteindelijk naar de Mirena-spiraal. Over de vraag of ik daar nou wel of geen dikkere billen van kreeg, maakte ik me niet zo druk. Dat ik veilig seks kon hebben, woog een stuk zwaarder (no pun intented). Toch weet ik eigenlijk nog steeds niet hoe 't nou werkelijk zit met anticonceptiemiddelen, hormonen en gewichtstoename. En ik ben niet de enige, ontdek ik na een rondje Googlen. Het ene artikel zegt dat je níet aankomt, een andere zegt een beetje en weer een andere zegt dat je er juist van afvalt. Wat is de waarheid? Dat hebben wij voor je uitgezocht.

Oestrogeen en progesteron

Eerst even een lesje oestrogeen en progesteron. Deze twee geslachtshormonen beïnvloeden het leven van iedere vrouw. Oestrogeen is in de eerste veertien dagen van de cyclus dominant, halverwege de cyclus neemt progesteron die rol over. Samen zorgen ze ervoor dat het baarmoederslijmvlies wordt 'opgewarmd' voor een bevruchte eicel. Als er geen bevruchting plaatsvindt, dalen alle hormonen en stoot het lichaam de inhoud van de baarmoeder af. Dit is de menstruatie.

Niet alle anticonceptiemiddelen zijn hetzelfde (wil je hier meer over lezen, klik hier). De pil, anticonceptiepleister en anticonceptiering bevatten zowel oestrogeen als progestageen, terwijl de Mirena en Kylena (hormoonspiralen), implanon (anticonceptiestaafje), mini-pil en prikpil alleen progestageen bevatten. Uit sommige onderzoeken zou blijken dat oestrogeen de eetlust afremt. Als je toch aankomt (om wat voor reden dan ook) zorgt oestrogeen ervoor dat het vet vooral op de heupen en dijbenen wordt opgeslagen, dat opgeslagen vet is in geval van (hongers)nood om toch voldoende voeding voor je baby in huis te hebben. Progesteron bevordert juist de eetlust. Om die reden kun je voor de menstruatie ook meer trek in eten ervaren.

De pil, combinatiepleister en anticonceptiering

De pil is een combinatiepreparaat van de hormonen oestrogeen en progestageen (de synthetische versie van progesteron). Deze hormonen zorgen ervoor dat er geen eicel vrijkomt, daarnaast beïnvloeden zij de baarmoederwand, zodat een eventueel tóch ontsnapte eicel zich daar niet kan nestelen. Tot slot wordt het slijm in de baarmoedermond dikker waardoor zaadcellen moeilijker het lichaam kunnen binnenkomen. Ook de anticonceptie-pleister en anticonceptiering zijn een combinatiepreparaat en werken op deze manier.

Er zijn een heleboel onderzoeken uitgevoerd naar het effect van de pil. Daaruit blijkt dat het gebruik van de anticonceptiepil bij de meeste vrouwen geen gewichtstoename tot gevolg heeft. Sommige vrouwen merken wel dat ze een heel klein beetje zijn aangekomen en vooral hun figuur iets veranderd. Meestal is de gewichtstoename tijdelijk doordat je de eerste maanden meer vocht vasthoudt. Soms blijf je zeker bij de iets zwaardere pillen vocht vasthouden en is het aan te raden iets minder zout te eten. Er zijn overigens ook vrouwen die in klinische studies aangeven juist te zijn afgevallen. Om die reden wordt zowel gewichtstoename- als afname als mogelijke bijwerkingen genoemd.

Conclusie? Het is niet onmogelijk om aan te komen van de pil, maar het komt relatief minder vaak voor. In de weinige gevallen dat gewichtstoename werd gerapporteerd bleef dit onder de 2 kg. Er zijn natuurlijk veel redenen en omstandigheden waarom je van gewicht verandert, de pil is er maar één van.

Hormoonspiraal, de prikpil en het implantatiestaafje

Naast de pil zijn er ook nog anticonceptiemiddelen met alleen progestagenen (de synthetische vorm van progesteron). Dit zijn bijvoorbeeld de hormoonspiraal, de minipil, de prikpil en het anticonceptiestaafje zoals Implanon). Zoals eerder aangegeven is het bekend dat progestageen de eetlust kan bevorderen. Om die reden stonden anticonceptiemiddelen met progestagenen erom bekend meer gewichtstoename te veroorzaken dan combinatiepreparaten zoals de pil. Toch blijkt uit recente studies dat hier onvoldoende bewijs voor is.

In 2016 is een evaluatie van 22 onderzoeken gedaan. Hieruit bleek dat anticonceptiva met alleen progestagenen niet méér gewichtstoename veroorzaakten dan andere vormen van hormonale anticonceptie. De progestageen-anticonceptiebruiksters kwamen overigens wél meer aan dan vrouwen die helemaal geen anticonceptiemiddelen gebruikten, al bleef ook hier de gemiddelde gewichtstoename beperkt (minder dan 2 kg).

Wil je meer weten over de hormoonspiraal en hoe deze wordt geplaatst? Lees dan dit uitgebreide artikel.

Je kennis nog even bijspijkeren over de verschillende anticonceptiemethodes? Klik hier voor het totaaloverzicht, hoe het werkt en de voor en nadelen!

Geen gewichtstoename

We kunnen dus wel stellen dat hormonale anticonceptiemiddelen doorgaans geen dikmakers zijn. Natuurlijk is geen mens hetzelfde en is het niet ondenkbaar dat een vrouw door hormonale anticonceptie aankomt. Toch is het goed om te beseffen dat veel vrouwen ook zónder het gebruik van de pil of andere anticonceptie met hormonen schommelingen in gewicht, eetlust en vochthuishouding ervaren. Bovendien beginnen veel vrouwen tijdens hun adolescentie of studententijd met anticonceptiemiddelen, een periode waarin veel vrouwen sowieso al iets toenemen in gewicht. Dat kun je niet leuk vinden, maar is wel volkomen normaal.

Ooit wel, nu niet meer

Het is overigens niet gek dat gebruikers van hormonale anticonceptiemiddelen zich zorgen maken over eventuele dik-makende effecten. Van de eerste generatie anticonceptiepillen is namelijk bekend dat gebruikers wel behoorlijk toenamen in gewicht. De doses hormonen in die pillen waren tot een factor duizend hoger dan nu. Dat zorgde, naast gewichtstoename, ook voor een verhoogd risico op trombose en borstkanker. Gelukkig zijn de huidige anticonceptiemiddelen milder. We kunnen dus met een gerust hart veilig blijven vrijen zonder ons druk te maken om een kilootje meer of minder.

Cycle wil graag de ervaringen van mensen verzamelen over het gebruik van anticonceptie. Vooral om mensen deze reviews te geven van andere gebruikers als je een keuze moet maken voor een anticonceptiemethode. Want niet alle bijwerkingen staan in de bijsluiter! Wil je mee helpen? Vul dan onze survey in en geef zo eerlijk mogelijk antwoord! Daarmee help je zoveel andere mensen in het maken van de juiste keuze! We are in this together!

Deel

related products

related products

we're in this together

Cycle is een community waar open minded wordt gepraat over alle aspecten van het vrouwelijk lichaam. Van menstruatie tot menopauze: we helpen je om jouw body & mind, cyclus en seksualiteit beter te leren kennen en begrijpen, samen met onze Cycle Experts.