Winkelmandje

Jouw winkelmandje is leeg!

@katysmithphotos

De belangrijkste ongesteldheid symptomen op een rij

9 min. lezen
Cycle Care

Welke ongesteldheid symptomen 'horen er gewoon bij' en welke zijn abnormaal? Cycle zet het voor je op een rij.
@katysmithphotos

Van die vrouwen die denken ‘Hè lekker, ik ga weer ongesteld worden, wat voel ik me fijn…’ Jij kent ze niet?  Wij ook niet. ‘Vervelend, maar het hoort er bij’, is wat wij meer horen op de Cycle-redactie. Maar is het wel zo dat we al die vervelende symptomen van menstruatie maar voor lief moeten nemen?  

Lichamelijke menstruatieklachten 

Menstrueren hoort erbij. Het dient natuurlijk een prachtig doel: vruchtbaarheid. Maar jammer genoeg gaat dit proces vaak met klachten gepaard, waar we in ons drukke bestaan niet op zitten te wachten: buikpijn, acne, hoofdpijn en een grieperig gevoel, om er maar een paar te noemen. 

Vaginale afscheiding

Elke vrouw heeft er mee te maken en toch praten we er niet graag over. Dat is jammer, want afscheiding (of fluor vaginalis, zoals het officieel heet), is een natuurlijk proces, dat veel vertelt over je cyclus en je gezondheid. De hoeveelheid en kleur van je afscheiding zijn niet altijd hetzelfde, zul je zelf vast wel eens hebben gemerkt. Bruine afscheiding na je menstruatie, witte, gele, doorzichtige of bruine afscheiding vlak voor je menstruatie, het kan allemaal. Oorzaken daarvoor zijn je menstruatiecyclus, bijwerkingen van de pil, zwangerschap, de overgang en seks. Over het algemeen niks om je zorgen over te maken. Ziet jouw afscheiding er echter anders uit dan normaal? Dan is het in sommige gevallen goed om een bezoekje te brengen aan de huisarts. In dit artikel kun je lezen wat vaginale afscheiding zegt over je cyclus en wanneer het verstandig is om naar de dokter te gaan.

Hormonale acne

Pukkels voor of tijdens de menstruatie, veel vrouwen hebben er helaas mee te maken. Het is allemaal een kwestie van hormonen. Rondom je eisprong begint je lichaam met het aanmaken van progesteron, terwijl het oestrogeen-niveau juist daalt. Die hormoonschommeling zorgt soms voor verstopping of ontsteking van  de talgklieren. Voila: pukkels. Vrouwen die veel last hebben van hormonale acne, krijgen vaak de anticonceptiepil voorgeschreven, omdat die de menstruatiecyclus blokkeert en dus je hormonen ‘in bedwang houdt.’ Ben je niet zo’n voorstander van hormoonhoudende anticonceptie? Dan kun je kiezen voor huidverzorgingsproducten die salicylzuur of benzoylperoxide bevatten.

We schreven een artikel over pukkels en ongesteld zijn. Deze kan je hier lezen.

Stolsels

Bloedproppen of bloedstolsels in je ondergoed als je ongesteld bent. Niet fijn, maar op zich niks om je zorgen over te maken. Echter, als de stolsels iedere keer groter zijn dan een munt van vijf eurocent, is het verstandig om even langs de huisarts te gaan. Het kan namelijk menorragie zijn: super hevig bloedverlies en daar kan dus ook weefselverlies bij horen. Andere oorzaken kunnen zijn: PCOS, de overgang, een vleesboom of poliep. Wil je meer weten over PCOS? Klik dan even hier. We hebben ook een artikel geschreven over hevig menstrueel bloedverlies, dat kan je hier lezen.

Hoofdpijn

Zeurende, kloppende, drukkende hoofdpijn. Het is de nummer 1 klacht die vrouwen noemen tijdens hun menstruatie. Wist je dat 35% van alle vrouwen daar  iedere maand weer aan lijdt?  En dat 8% daarvan te kampen heeft met migraine? Allemaal dankzij je hormonale cyclus. Menstruele migraine en menstruele hoofdpijn zijn niet hetzelfde. Menstruele hoofdpijn begint ongeveer 1 tot 2 dagen voor je menstruatie en meestal heb je er 2 dagen na je menstruatie geen last meer van. De pijn valt over het algemeen mee, je kunt (met een paracetamolletje of 2, 3, 4) nog gewoon functioneren. 

Menstruele migraine is een ander verhaal. Deze vorm van hoofdpijn komt in aanvallen rond je ongesteldheid en kan als extra cadeautje flinke diarree veroorzaken. Veel vrouwen die met menstruele migraine kampen, kunnen tijdens een aanval niet meer functioneren en alleen nog plat liggen in een donkere, geluiddichte ruimte. De start, intensiteit en einde verlopen iedere cyclus volgens een vast stramien. En het ergste: een pilletje helpt niet.

Lees meer over hoofdpijn rondom je menstruatie.

Buikpijn, misselijkheid en pijn in je rug

Hoor jij bij de pechvogels die buik- en rugpijn hebben en bovendien misselijk zijn voor je menstruatie? Dan heb je waarschijnlijk dysmenorroe. De klachten hebben te maken met een stofje dat men prostaglandine noemt. Het zorgt ervoor dat de baarmoederspier zich samentrekt als er geen bevruchting heeft plaatsgevonden tijdens de vruchtbare dagen van je cyclus. Door die samentrekking worden het overtollige slijmvlies en bloed beter afgevoerd. Helaas komen die prostaglandines via de bloedsomloop ook terecht op andere plekken in je lijf, waar ze klachten kunnen geven zoals misselijkheid, buik- en rugpijn. Hier kun je lezen waarom prostaglandines er ook voor zorgen dat je vaker moet poepen tijdens je menstruatie.

Moe en grieperig

Elke maand weer denk je dat je griep krijgt. Je voelt je moe, slap, gewoon belabberd. En dan kom je erachter dat het een maandelijks terugkerend ritueel is, met dank aan je menstruatie. Herkenbaar? Dat jij je iedere keer een natte dweil voelt voor je ongesteld moet worden, heeft meerdere redenen. 

Tijdens de menstruatie stoot de baarmoeder niet alleen slijmvlies, maar ook bloed uit. Daardoor daalt de hoeveelheid rode bloedlichaampjes en ijzer in je lichaam. Rode bloedlichaampjes vervoeren zuurstof, dus als je hevig menstrueert, daalt het zuurstofgehalte in je bloed zodanig hard dat je je slap kan gaan voelen. Een andere reden voor een grieperig gevoel tijdens menstruatie zijn hormonale fluctuaties. Vooral de prostaglandinen (hormoonachtige vetzuren) die vrij komen als je ongesteld bent, kunnen een boosdoener zijn. Maar ook oestrogeen kan er voor zorgen dat je je uitgeput voelt. Daarnaast heeft je menstruatiecyclus invloed op de hoeveelheid serotonine in je hersenen en als het gehalte daalt, kan dat vermoeidheid en slaapproblemen veroorzaken.

Opgeblazen buik en hoger gewicht

Last van een opgeblazen gevoel en een hoger gewicht voor en tijdens de menstruatie? Oestrogeen kan ervoor zorgen dat je water en zout vasthoudt en dat kan - je raadt het al - zorgen voor een opgeblazen gevoel. Ook cortisol kan daar aan bijdragen. Dit hormoon, dat wordt aangewakkerd door stress en slecht slapen, zorgt ervoor dat je zout en dus vocht vasthoudt. Als je tijdens je ongesteldheid vaak last hebt van stress, kan cortisol heel goed de oorzaak zijn dat je wat ‘dikker’ bent tijdens je menstruatieweek. Drink jij veel koffie? Niet doen, want je verliest daardoor magnesium en een magnesiumtekort zorgt voor een opgeblazen gevoel en heel veel andere menstruatieklachten, zoals depressie en kramp in je benen. En dan nog even dit: wanneer jouw darmflora uit balans is, verteer je niet alleen je voedsel slecht, maar ook overtollig oestrogeen wordt niet goed afgevoerd. Allemaal redenen waardoor je last kunt krijgen van een opgeblazen gevoel en ook wat zwaarder kunt wegen vlak voor en tijdens de menstruatie.

Menstruatiepijn

Bandenpijn of menstruatiepijn: van een beetje zeurend tot stekend, in je liezen, vagina, schaambotje, onderrug, zij of zelfs je navel. Soms is de pijn zo heftig dat er geen ibuprofen tegen opgewassen is. Op al deze plekken zitten banden, een soort spieren van bindweefsel die je baarmoeder op z’n plaats houden. Je kunt de pijn verlichten met een warme douche of een ontspannen warm bad. Een kruik helpt ook en verse gemberthee of een lepeltje kaneel door je yoghurt kan je pijn verlichten.

Check de Cycle-shop voor een self-care moment met Fur Bath Drops.

Continue last van menstruatiepijn buiten je ongesteldheid om?

Dat kan verschillende oorzaken hebben. Bijvoorbeeld PCOS of endometriose. Vijf tot tien procent van alle vrouwen heeft last van polycysteus ovarium syndroom. De aandoening wordt gekenmerkt door een onregelmatige of uitblijvende menstruatie. PCOS houdt in dat er meerdere vochtblaasjes op de eierstokken zitten. Hoe die blaasjes daar komen is voor artsen nog steeds een raadsel. Waarschijnlijk hebben hormonen hiermee te maken.  Ook endometriose kan een oorzaak zijn van deze pijnklachten. Maar liefst 1 op de 10 vrouwen heeft deze nare aandoening. In ieder geval is het goed om een bezoek te brengen aan je huisarts als je hier last van hebt!

Anticonceptie kan ook iets te maken hebben hebben met aanhoudende menstruatiepijn. De hormonen in een Mirena spiraal zorgen er bijvoorbeeld voor dat je baarmoederhalsslijm dunner wordt en daar kun je buikkramp van krijgen. De huisarts kan je helpen met een hormoonkuurtje dat ervoor zorgt dat je baarmoederhalsslijm weer dikker wordt.  Nog een factor van betekenis die we eerder al noemden in dit artikel: stress. Het verhoogt je cortisol niveau en dat kan ervoor zorgen dat je menstruatieklachten ervaart buiten je ongesteldheid om. Meer lezen over hoe stress je cyclus beïnvloedt? Check dit artikel.

Weinig bloedverlies, bruin bloed

Weinig bloedverlies tijdens de menstruatie is niet iets om je zorgen over te maken, het zegt niets over je vruchtbaarheid of gezondheid. De hoeveelheid menstruatiebloed die een menstruerende vrouw verliest kan verschillen per cyclus, maar het gemiddelde is ongeveer 50 ml. Ook een bruine kleur van het bloed is geen reden tot paniek. Als er zuurstof bij bloed komt, gaat het oxideren (roesten dus eigenlijk) en daar wordt het wat donkerder van. Dat komt vaker voor aan het begin of einde van je menstruatie en bij lichte ongesteldheid. 

Lees hier alles over wat de kleur van je menstruatiebloed je vertelt.

Doorbraakbloedingen

Soms kom je midden in je cyclus er achter dat je bent doorgelekt. Verre van ideaal, zeker omdat je toch echt zeker wist dat je maandelijkse feestje niet op de planning stond. 

Een doorbraakbloeding is vaginaal bloedverlies buiten de stopweek van de pil. Niet een symptoom van ongesteldheid maar wel de moeite waard om hier even te benoemen. Tijdens de eerste drie tot vier maanden kan er bij het gebruik van de anticonceptiepil soms wat bloedverlies optreden tussen de menstruaties. De hoeveelheid bloedverlies tijdens de doorbraak is meestal veel kleiner dan de normale menstruatie en wordt ook wel ‘spotting’ genoemd. De reden dat je spot, is vaak dat het lichaam moet wennen aan de pil. Lees hier meer over doorbraakbloedingen.

Soa

En dan zijn er nog SOA’s, zoals gonorroe en chlamydia, die (heftigere) menstruatieklachten kunnen geven. Het is belangrijk dat je deze klachten op tijd herkent, zodat ze niet leiden tot nare infecties en/of onvruchtbaarheid.

Mentale menstruatieklachten

‘Moet je ongesteld worden ofzo?’ Een opmerking die vrouwen regelmatig - dan wel serieus, dan wel gekscherend - naar hun hoofd krijgen, als ze een beetje uit hun hum zijn. Een opmerking waar je nou net níet op zit te wachten en zeker niet wanneer je écht vlak voor je menstruatie zit en het echt heel zwaar hebt. 

Emotionele klachten

Emotioneel zijn, stemmingswisselingen hebben, je down of zelfs depressief voelen tijdens de menstruatie: zo’n 50% van de vrouwen heeft er in meer of mindere mate last van in de dagen voorafgaand aan en tijdens de menstruatie. Veranderende hormonen rondom je ongesteldheid maken je gevoeliger voor spanning en prikkels en dit kan van (grote) invloed zijn op je gemoedstoestand. Uit onderzoek blijkt dat het hormoon oestrogeen direct invloed heeft op het serotoninegehalte. Serotonine wordt ook wel het gelukshormoon genoemd. Je kunt je misschien voorstellen dat, wanneer het oestrogeen schommelt bij een vrouw, het gelukshormoon mee schommelt en dat kan zorgen voor een down of ongelukkig gevoel. Vervelend, maar niet zorgelijk zolang deze gevoelens na je menstruatie weer weg zijn. Maar als neerslachtigheid tijdens de menstruatie zo’n grote invloed op je dagelijkse bezigheden heeft dat je niet meer goed functioneert, is het tijd om professionele hulp in te schakelen. Meer over PMS lees je hier.

Lees hier over de invloed van je hormonen op je humeur.

Extreme menstruatieklachten

Zoals gezegd, ongesteld zijn vindt eigenlijk geen enkele vrouw leuk. Maar het betekent geenszins dat je extreem moet lijden. Ga bij de volgende klachten daarom naar de huisarts of gynaecoloog, want in veel gevallen is er iets aan te doen.

Hevig menstrueel bloedverlies (HMB)

Veel bloedverlies tijdens je menstruatie kan heel vervelend zijn en komt regelmatig voor. Als je bij elke menstruatie meer dan 80 ml bloed verliest tijdens je menstruatie dan geldt dit als hevige menstruatie oftewel hevig menstrueel bloedverlies (HMB). Dit kan meerdere oorzaken hebben. Hier kun je meer lezen over hevig menstrueel bloedverlies, wanneer hiervan sprake is, wat de oorzaak kan zijn en of er oplossingen zijn.

Wist je dat we een samen met de campagne Bloedserieus een gratis webinar over Hevig Menstrueel Bloedverlies organiseerden? Terugluisteren kan door ons een mail te sturen.

Vleesboom, oftewel myomen

Hoe kan het dat je menstruatie soms ineens heel heftig is? Daar zijn verschillende oorzaken voor. Je schildklier bijvoorbeeld. Die reguleert veel lichaamsfuncties, waaronder je menstruatiecyclus. Als daarmee iets aan de hand is, kunnen je menstruatieklachten ineens verergeren. Een andere oorzaak is een verkeerde verhouding tussen je vrouwelijke hormonen oestrogeen en progesteron. Ook myomen (goedaardige knobbels in de spierwand van de baarmoeder) of poliepen (goedaardige slijmvliesgezwellen in de baarmoeder en het baarmoederhalskanaal) kunnen ten grondslag liggen aan je klachten, evenals een verdikt baarmoederslijmvlies. Een dikkere laag in je baarmoeder betekent namelijk meestal meer bloedverlies als je ongesteld bent. 

Lees hier het verhaal van Beaudine, die een vleesboom bij haar baarmoeder heeft.

Endometriose en adenomyose

Ongeveer 1 op de 10 vrouwen heeft endometriose of adenomyose. Het eerste is een chronische aandoening waarbij stukjes op baarmoederslijmvlies lijkend weefsel zich nestelen buiten de baarmoederholte. In het tweede geval wordt de baarmoeder zelf een soort menstruerende spons. Beiden goed voor flinke klachten. We schreven een artikel  over het verschil endometriose en adenomyose. Wil je de heftige ervaring lezen van Linda die endometriose heeft? Klik hier.

PMS

PMS is een van de aandoeningen die horen bij de extremere mentale klachten die je kunt ondervinden bij de menstruatie. De menstruele cyclus brengt lichamelijke en geestelijke ongemakken met zich mee. Bij 5 tot 25 procent van de vrouwen in vruchtbare leeftijd zijn die klachten zó erg dat ze het dagelijks leven een stuk moeilijker - soms bijna onmogelijk- maken. Welkom in de wereld van het premenstrueel syndroom (PMS). 

Lees meer over PMS

Maar wat is Premenstrueel syndroom eigenlijk precies? Het woord syndroom betekent dat er sprake is van een combinatie van verschillende klachten. En dat kun je bij PMS wel stellen: er meer dan honderd verschillende symptomen die in verband worden gebracht met PMS. Geen enkele vrouw heeft ze allemaal en ze kunnen ook per menstruatie verschillen. De bekendste symptomen zijn:

  • Depressieve gevoelens

  • Vermoeidheid/gebrek aan energie

  • Stemmingswisselingen

  • Driftbuien

  • Huilerigheid

  • Nervositeit

  • Prikkelbaarheid

  • Angst

  • Opgeblazen gevoel

  • Pijnlijke en gespannen borsten

  • Buikpijn en buikkrampen

  • Lage rugpijn

  • Hoofdpijn

  • Gewrichtspijn

  • Vocht vasthouden (vaak in handen en voeten)

  • Gewichtstoename

  • Spijsverteringsklachten (misselijkheid, maagkrampen, verstopping)

  • Slecht slapen

  • Concentratiestoornissen

  • Libidoverlies

  • Sugar cravings

  • Acne

  • Transpireren

  • Algeheel gevoel van malaise

De diagnose PMS kan worden vastgesteld met een PMS (zelf)test. Als de klachten de hele maand hetzelfde blijven en je dus niet minstens een week klachtenvrij bent, is de kans groot dat je iets anders hebt dan PMS. Een bezoek aan de huisarts is dan aan te raden, om te onderzoeken wat de reden is voor je klachten. Er zijn verschillende oplossingen die je klachten kunnen verlichten. Denk aan minder stress, gezond eten, bewegen en in sommige gevallen supplementen.

Lees hier het verhaal van Suzan, die vertelt hoe het is om te leven met PMS

PMDD

PMDD (PreMenstrual Dysphoric Disorder) is het supergemene stiefzusje van premenstrueel syndroom (PMS). Het is een een hormonale aandoening die het leven van de vrouwen die eraan lijden totaal op zijn kop zet. PMDD symptomen gaan van oververmoeidheid, extreme stemmingswisselingen, depressie, angst, migraine, slapeloosheid tot zelfs zelfmoordgedachten rondom de menstruatie. De exacte oorzaak is nog niet bekend, een pmdd test bestaat niet en evenmin is duidelijk wat de beste behandeling is tegen PMDD. Vrouwen die eraan lijden hebben dus nog een lange weg te gaan voor PMDD genezen kan worden. Wel is er de laatste tijd gelukkig meer aandacht voor de aandoening en daarmee groeit ook de hoop op het vinden van een oorzaak en oplossing. Hier vind je uitgebreide info over PMDD.

Wil je het verhaal lezen van Linda over haar PMDD en postnatale depressie? Lees hier haar verhaal.

Tot slot, het effect van de anticonceptiepil op je stemming

Je depressief voelen, stemmingswisselingen en een tot 0 gereduceerd libido: slechts een paar voorbeelden van psychische klachten waar vrouwen door het gebruik van de pil last van kunnen krijgen. Anticonceptiepillen zijn ongeveer zestig jaar op de markt en horen bij de best bestudeerde medicijnen. Ze worden vaak voorgeschreven bij (jonge) vrouwen die last hebben van ongesteldheid symptomen. En ja, dit kan zeker helpen!

Maar er zijn ook nadelen. In de onderzoeken naar de pil is er vooral gekeken naar de lichamelijke effecten en gezondheidsrisico’s. Naar de invloed van de anticonceptiepil op emoties is nog weinig onderzoek gedaan, maar er zijn duidelijke aanwijzingen dat de pil inwerkt op gebieden in de hersenen die belangrijk zijn voor stemming, angsten en plezier. Er is regelmatig een verband met depressie aangetoond, maar wat daar precies de oorzaak van is, is nog onduidelijk. Best gek eigenlijk, als je je bedenkt dat meer dan honderd miljoen vrouwen een anticonceptiepil slikken. Aan de andere kant is het ook heel lastig te bestuderen, omdat bij depressie enorm veel factoren meespelen. Er komt gelukkig steeds meer aandacht voor de psychologische effecten van de pil, ook bij huisartsen.

Hier kun je meer lezen over de invloed van de pil op je stemming.

Wil jij ook je verhaal kwijt? Deel het via het Cycle Forum. Via dit forum kan je verhalen lezen van anderen, vragen stellen of met elkaar in gesprek. Je kan je hier aanmelden. Ben je geïnteresseerd in meer artikelen over het vrouwelijk lichaam, mind en seksualiteit? Schrijf je dan in op onze nieuwsbrief. Deze verschijnt elke twee weken! Ook krijg je bij je eerste aankoop op ons platform 10% korting. Je kan je inschrijven voor de nieuwsbrief op onze homepage rechts onderin!

Deel

related products

we're in this together

Cycle is een community waar open minded wordt gepraat over alle aspecten van het vrouwelijk lichaam. Van menstruatie tot menopauze: we helpen je om jouw body & mind, cyclus en seksualiteit beter te leren kennen en begrijpen, samen met onze Cycle Experts.